De regels rondom zelfstandigheid veranderen en de Belastingdienst kijkt steeds kritischer naar de vraag of je écht als ondernemer werkt. Maar misschien is er nog wel een veel interessantere vraag: Gedraag jij je ook als ondernemer?
Bepaal jij je eigen tarief?
Heb je meerdere opdrachtgevers?
Loop je ondernemersrisico?
Bepaal je zelf hoe je je werk uitvoert?
Bouw je aan je eigen klantenkring?
Regel je zelf je verzekeringen en je pensioen?

Want ondernemer zijn is meer dan een KvK-nummer hebben. Het gaat om de manier waarop je je onderneming voert. En juist als je nu nadenkt over starten als zzp’er, is dit een goed moment om daar eens bewust naar te kijken. Niet om bang te worden van regels. Niet om te denken “dan begin ik er maar niet aan.” Maar juist om te ontdekken: Hoe wil ik mijn ondernemerschap eigenlijk vormgeven?

Stel jezelf de juiste vragen. Niet alleen: ben ik ondernemer op papier? Maar vooral: ben ik ondernemer in de praktijk?

De overheid kijkt naar jouw ondernemerschap. Kijk jij er zelf ook naar? Je schrijft je in bij de KvK. Je bedenkt een bedrijfsnaam. Je maakt misschien een logo en website. Je stuurt je eerste factuur. En daar is-ie dan: Je bent ondernemer. Toch? Op papier misschien wel. Maar ondernemerschap gaat verder dan je inschrijving bij de Kamer van Koophandel.

De overheid kijkt steeds scherper naar de manier waarop iemand werkt: is iemand daadwerkelijk zelfstandig ondernemer, of lijkt de samenwerking in de praktijk meer op een dienstverband? De Belastingdienst houdt sinds 1 januari 2025 weer volledig toezicht op arbeidsrelaties en kan handhaven wanneer sprake is van schijnzelfstandigheid.

Dat maakt deze vraag voor iedere zzp’er interessant: Gedraag jij je als ondernemer? Niet om je bang te maken, juist niet. Want als je ervoor kiest om ondernemer te zijn, is het goed om ook bewust na te denken over wat dat ondernemerschap voor jou betekent.

1. Bepaal jij je eigen tarief?

Als ondernemer bepaal je zelf wat jouw werk waard is. Dat betekent niet dat je altijd het hoogste tarief moet vragen. Wel dat je begrijpt hoe je tot jouw tarief komt. Je tarief moet niet alleen je gewerkte uren betalen. Je hebt ook te maken met: zakelijke kosten – belasting – vakantiedagen – ziekte – pensioen – verzekeringen – opleiding – acquisitie – administratie – periodes zonder opdrachten. Je uurtarief is dus niet hetzelfde als je inkomen.

2. Heb je meerdere opdrachtgevers?

Een ondernemer bouwt een eigen onderneming op. Daar kan een klantenkring bij horen. Dat betekent niet dat je nooit één grote opdrachtgever mag hebben. Wel is het verstandig om jezelf af te vragen: Ben ik afhankelijk van één opdrachtgever? En wat gebeurt er als die opdracht morgen stopt? Dat is niet alleen een vraag over de regels.

Het is vooral een vraag over jouw ondernemersrisico.

3. Loop jij ondernemersrisico?

Dit is misschien wel een van de belangrijkste. Als ondernemer kan je omzet fluctueren. Een klant kan vertrekken. Een opdracht kan niet doorgaan. Je kunt ziek worden. En ondertussen? De hypotheek loopt door. Je moet je boodschappen doen. Je zakelijke abonnementen lopen door. De verzekeringen lopen door.

Ondernemen betekent dus niet alleen vrijheid. Het betekent ook verantwoordelijkheid nemen voor de risico’s die bij die vrijheid horen.

4. Bepaal jij zelf hoe je werkt?

Een belangrijk onderdeel van zelfstandig ondernemerschap is dat je daadwerkelijk zelfstandig werkt. Niet iemand die feitelijk hetzelfde doet als een werknemer, maar alleen een factuur stuurt. Bepaal jij zelf hoe je jouw opdracht uitvoert? Organiseer jij je eigen werk? Maak jij zelf keuzes over aanpak en planning? Werk je voor eigen rekening en risico?

Dat zijn vragen die je jezelf als ondernemer regelmatig zou mogen stellen.

5. Bouw jij aan jouw eigen onderneming?

Een opdracht uitvoeren is één. Een onderneming bouwen is iets anders. Werk je aan je netwerk? Zoek je actief nieuwe klanten? Ontwikkel je jezelf? Investeer je in je kennis? Bouw je aan je zichtbaarheid? Denk je na over de toekomst? Want als je alleen maar bezig bent met de opdracht van vandaag, kan het zomaar zijn dat je vergeet te bouwen aan het bedrijf van morgen.

6. Regel jij jouw eigen vangnet?

Als ondernemer moet je ook zelf nadenken over wat er gebeurt als het even niet kan. Arbeidsongeschiktheid – Pensioen – Een financiële buffer. Ik vertelde in de vorige BOJA-nieuwsbrief al over mijn ongeluk. Ik heb de keuze voor aansluiting bij een broodfonds jaren geleden gemaakt omdat ik wist: Als mijn inkomen stopt, stoppen mijn kosten niet. Dat is voor mij onderdeel van ondernemerschap. Niet omdat je ervan uitgaat dat het misgaat. Maar omdat je weet dat je verantwoordelijkheid draagt voor jezelf. Ondernemer zijn is dus méér dan een KvK-nummer!

De regels rondom zelfstandigheid zijn belangrijk. Maar misschien is de belangrijkste stap wel dat je zelf eens kritisch naar je ondernemerschap kijkt.

Niet vanuit angst. Maar vanuit bewustwording. Vraag jezelf eens af: Als ik morgen (opnieuw) zou starten, zou ik dan daadwerkelijk als ondernemer beginnen? Zou ik mijn eigen tarief bepalen? Mijn risico’s kennen? Mijn financiële fundament op orde hebben? Mijn klantenkring opbouwen? Mijn toekomst regelen?